قرائتخانه مرند


نگاه کوتاه به شکل گیری قرائتخانه مرند در سابق به کتابخانه عمومی قرائتخانه گفته می شد. نخستین قرائتخانه مرند در سال ۱۲۸۵ش با همت رئیس گمرگ مرند به صورت درون آموزشگاهی، در یکی از اتاق های مدرسه تازه تاسیس مساوات مرند دایر می شود. در خرداد ۱۲۸۶ آتش کینه کوردلان و ظلمت طلبان فوران می کند. نخستین مدرسه نوین مرند مورد هجوم و غارت قرار می گیرد. اموال و کتاب ها در آتش خشم جاهلان سوخته به خاکستر تبدیل می شوند. مجددا در سال۱۳۰۴ قرائتخانه دایر می گردد.
چند سالی به صورت محدود فعالیت داشته است. نهایتا در دی ماه ۱۳۱۶ در زمان ریاست صادق خان عدالت مرندی بر اموزش و پرورش مرند، قرائتخانه مرند زیر نظر اداره فرهنگ و معارف، به طور رسمی افتتاح و فعالیت خود را با مسئولیت محمدحسین برهانی آغاز می نماید. در این هنگام قرائتخانه در یک خانه استیجاری در خیابان پهلوی سابق که اجاره سالانه آن ۴۰۰ریال بوده استقرار می یابد.

در سال ۱۳۲۴ با روی کار آمدن حکومت فرقه، قرائتخانه تعطیل می شود. اموال آن در اختیار اداره فرهنگ قرار می گیرد. مجددا در سال ۱۳۳۰ بازگشایی می گردد، تا سال۱۳۴۳ زیر نظر اداره فرهنگ به فعالیت خود ادامه می دهد. از معلمان قدیمی، ...محمدبیگلو، سیدرضا حجازی، علیخان اکبری به عنوان کتابدار، در اداره قرائتخانه انجام وظیفه می نمایند. در آذرماه ۱۳۴۳ با تشکیل وزارت فرهنگ و هنر، قرائتخانه ها تحت مدیریت آن وزارت قرار می گیرند. در سال ۱۳۴۹ ساختمان جدید قرائتخانه مرند به بهره برداری رسید. و افتتاح گردید. (ساختمان کنونی کتابخانه کوثر)، کتابخانه قدیمی مرند در سال ۱۳۷۸ از محل قبلی خود واقع در خیابان امام، به ساختمان جدیدی واقع در پارک شهر انتقال یافت. اکنون کتابخانه عمومی پارک شهر نامیده می شود.( محفل ادبی پارک شهر مرند) یکی از ابتکارات فرهنگی این کتابخانه است. که اخیرا راه اندازی گردیده، جمعی از شعرا،ادبا، نویسندگان و اساتید در آن به فعالیت فرهنگی مشغولند. دارد. (برگرفته از کتاب سیرتاریخی اداره فرهنگ و معارف شهرستان مرند- معراج خضرلو)

m kh, [8/18/2023 10:09 AM]
نگاه کوتاه به شکل گیری قرائتخانه مرند(۲) در سال ۱۳۲۴ با روی کار آمدن حکومت فرقه، قرائتخانه تعطیل می شود. اموال آن در اختیار اداره فرهنگ قرار می گیرد. مجددا در سال ۱۳۳۰ بازگشایی می گردد، تا سال۱۳۴۳ زیر نظر اداره فرهنگ به فعالیت خود ادامه می دهد. از معلمان قدیمی، ...محمدبیگلو، سیدرضا حجازی، علیخان اکبری به عنوان کتابدار، در اداره قرائتخانه انجام وظیفه می نمایند. در آذرماه ۱۳۴۳ با تشکیل وزارت فرهنگ و هنر، قرائتخانه ها تحت مدیریت آن وزارت قرار می گیرند. در سال ۱۳۴۹ ساختمان جدید قرائتخانه مرند به بهره برداری رسید. و افتتاح گردید. (ساختمان کنونی کتابخانه کوثر)، کتابخانه قدیمی مرند در سال ۱۳۷۸ از محل قبلی خود واقع در خیابان امام، به ساختمان جدیدی واقع در پارک شهر انتقال یافت. اکنون کتابخانه عمومی پارک شهر نامیده می شود.( محفل ادبی پارک شهر مرند) یکی از ابتکارات فرهنگی این کتابخانه است. که اخیرا راه اندازی گردیده، جمعی از شعرا،ادبا، نویسندگان و اساتید در آن به فعالیت فرهنگی مشغولند.(برگرفته از کتاب سیرتاریخی اداره فرهنگ و معارف شهرستان مرند- معراج خضرلو)

تاریخچه شکل گیری مدارس نوین در مرند2

تاریخچه شکل‌‌گیری مدارس‌نوین در مرند(۲) ‌‌‌.

پیش‌گامان تاسیس مدارس‌نوین در‌مرند و حومه تاسیس مدارس به سبک جدید یکی از ارمغان‌های نهضت مشروطیت بود. پس‌از صدور فرمان مشروطیت آزادی‌خواهان در اغلب شهرهای ایران مبادرت به تاسیس مدارس نوین نمودند. در مرند نیز جمعی از افراد روشن‌ضمیر به انجام این مهم همت گماردند.

دراین نوشتار به پاس گرامی‌داشت یادشان، نام نیک آنان آورده می‌شود.

میرزا‌صابر مرندی معروف به میرزا آقاخان مکافات‌مرندی، میرزاعیسی حکیم‌زاده، میرزاآقا فرشی، حبیب‌اله شاملوی‌مرندی، حاج‌موسی‌خان هوجقانی، حبیب‌اله هوجقانی، حاج‌ابراهیم ذوالفقارزاده، حاج‌حسین صراف، محمدولی صراف، میرزامحمودخان، حاج‌جلیل مرندی، میرزانوراله‌خان یکانی، میرزاغفارخان زنوزی و...

در نوشتارهای بعدی در مورد فعالیت‌های خیرخواهانه هرکدام از این افراد توضیحاتی ارائه خواهد شد.

(برگرفته از کتاب سیرتاریخی اداره فرهنگ و معارف شهرستان مرند- اثرمعراج خضرلو) ۱۴/۶/۱۴۰۲

شکل گیری مدارس نوین در مرند1

تاریخچه شکل گیری مدارس نوین در مرند (۱)

قبل از نهضت مشروطیت امر سوادآموزی از طریق مکتبخانه ها صورت می گرفت. در مرند ۵باب مکتبخانه بزرگ وجود داشته حدود ۴۰۰نفر در آنها مشغول تحصیل بودند. پس از صدور فرمان مشروطیت، نخستین مدرسه نوین مرند علیرغم مخالفت سنت گرایان و مثلث شوم زر، زور و تزویر، با همت افراد متجدد و روشن ضمیر با نام (مساوات) در نیمه آبان سال ۱۲۸۵ تاسیس و شروع به کار نمود‌. در پایان همان سال تحصیلی با تحریک و اغوای کوردلان ظلمت طلب، مدرسه مورد هجوم قرار گرفت تمام اموال آن به تاراج رفت. کتب کتابخانه در آتش خشم جاهلان سوخت. مدرسه منحل گشت....

(برگرفته از کتاب سیر تاریخی اداره فرهنگ و معارف شهرستان مرند- اثر معراج خضرلو)

ادامه دارد

کتاب سیر تاریخی اداره فرهنگومعارف شهرستان مرند